zone-digitale-leermaterialen

Stappenplan: Maak je open tekstboek!

Wil je een open tekstboek publiceren binnen het hoger onderwijsDe zone Naar digitale (open) leermaterialen ontwikkelde een stappenplan voor het maken van een open tekstboek. Het bevat good practices en instructies voor en expertise over het publiceren van open tekstboeken.  

Stappenplan 

Dit open tekstboek is met een projectmatige aanpak opgezet als een stappenplan. We streven ernaar om een heldere aanpak te presenteren door 2 soorten doelgroepen te adresseren middels verschillende versies:

  • Voor ondersteuners: een uitgebreid stappenplan van alle stappen die ondersteuners doorlopen.
  • Voor auteurs: een samenvatting van de stappen, bedoeld als overzicht voor auteurs.

Per stap is aangegeven of het een noodzakelijke of optionele stap betreft. Noodzakelijke stappen zijn voor het creëren voor alle open tekstboeken van belang. Optionele stappen zijn afhankelijk van de betrokken instelling(en) en de wensen en keuzes van de auteur(s). 

De reeks stappen wordt onderbroken met pijlen. De stappen tussen de pijlen kunnen tegelijk  worden uitgevoerd, onafhankelijk van de chronologische volgorde.

Stappenplan voor ondersteuners

Tekstboek
In dit boek wordt met het woord tekstboek een studieboek bedoeld. In de regel hebben we het in Nederland over een studieboek waar Angelsaksische landen het woord textbook gebruiken. We kiezen er hier voor om de term ‘open tekstboek’ te gebruiken, omdat dit inmiddels een ingeburgerd begrip is in het online onderwijs.

Open tekstboek
Een open tekstboek is een online studieboek dat ten allen tijde toegankelijk is, vrij om te downloaden, te delen, te adopteren en aan te passen naar eigen voorkeuren. Het beschikt over een online licentie die aangeeft onder welke voorwaarden anderen het boek mogen gebruiken.

Commercieel tekstboek
Een commercieel tekstboek of commercieel studieboek is een studieboek dat wordt uitgegeven door een uitgeverij met een commercieel belang in de verkoop van tekstboeken.

Auteur
De auteur is de schrijver van het open tekstboek. In de meeste gevallen is dit een docent. Daarom kiezen we ervoor om de termen auteur en docent door elkaar te gebruiken als het gaat om de schrijver(s) van het boek. De auteur is verantwoordelijk voor de educatieve waarde en het onderwijsniveau dat het boek nastreeft.

Ondersteuner
Bij het ontwikkelen van een open tekstboek komen verschillende vormen van ondersteuning voorbij, zoals het controleren op auteursrechten, het zoeken naar open alternatieve afbeeldingen, illustreren, metadateren, vormgeven en ondersteuning bij de publicatie van het open tekstboek. Een deel van deze taken wordt vervuld door bibliotheekmedewerkers, maar bij veel open tekstboekprojecten zijn ook andere ondersteuners betrokken, zoals student-assistenten, meelezers en externe professionals.

Content
Onder de term content valt alle inhoud die deel uitmaakt van het studieboek: tekst, afbeeldingen, videomateriaal en opgaven, maar ook front en back matter: de titelpagina, auteursbeschrijvingen, een bibiografie, glossaria, et cetera.

Download stappenplan voor ondersteuners

Download stappenplan voor auteurs

Ruimte voor verbetering 

Het doel van dit boek is om auteurs inzicht te geven in het verloop van het proces van schrijven en publiceren van een open tekstboek. Tevens geeft het inzicht in waar auteurs binnen en buiten hun instelling ondersteuning kunnen vinden tijdens dit proces.  

 

Dit open tekstboek is een werk in uitvoering. Heb je andere suggesties voor aanpassingen of toevoegingen? Mail ze naar leermaterialen@versnellingsplan.nl. Ook voor vragen naar aanleiding van dit boek kun je hier terecht.  

Deel deze pagina

Uitgelicht

De volgende projecten, publicaties en producten vind je wellicht ook interessant.
VP-De-glossy-van-het-Versnellingsplan
Goede voorbeelden
Glossy VP.

VP. is dé glossy van het Versnellingsplan. 4 jaar versnellen samengevat in 114 pagina’s interviews, portretten, reflecties en columns. Deze

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees hier over onze Coookies